پورتال اندیشمندان علوم انسانی و اسلامی ::thinkers.tebyan.net
اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً.

Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 193761
تعداد بازدید : 1451

اهل سنت پاکستان چه نگاهی به شیعه دارند؟/ آشنایی با مکتب بریلویه

بریلویه حدود ۷۰ درصد اهل سنت پاکستان را شامل می شود و به همین خاطر جمعیت زیادی دارند. این گروه در موارد بسیاری از مسائل اعتقادی مثل توسل، زیارت قبور، اکرام امامان معصوم و … اشتراکات زیادی با شیعه دارند بریلویه حدود ۷۰ درصد اهل سنت پاکستان را شامل می شود و به همین خاطر جمعیت زیادی دارند. این گروه در موارد بسیاری از مسائل اعتقادی مثل توسل، زیارت قبور، اکرام امامان معصوم و … اشتراکات زیادی با شیعه دارند. البته در بعضی از مسائل با آنان افتراقاتی هم داریم ولی اشتراکات ما خیلی بیشتر از اختلافات است. بریلویه جمعیت تأثیرگذاری در پاکستان است. این جریان همچنین مخالف جدی وهابیت است. آن ها یکی از دشمنان سرسخت وهابیت محسوب می شوند. به همین خاطر عربستان تلاش بسیاری دارد تا بریلوی ها را از دور خارج کند. تی در پاکستان بعضی از مدارس این ها را تخلیه کرده است. پول زیادی به خالفین این گروه می دهند تا نگذارند بریلویه رشد کند.

یک کارشناس مذاهب اسلامی گفت: بریلوی ها به شدت معتقد و محب اهل بیت(ع) هستند. حتی در میان مدافعان حرم هم از اهل سنت بریلوی داریم. آنها در روز عاشورا نذری می دهند و مراسم ختم قرآن دارند.
به گزارش شفقنا به نقل از مهر، ذهنیت ما از اهل سنت پاکستان را رسانه ها ساخته اند. ولی رسانه ها چون بسیاری از موارد واقعیت ها را واژگونه می کنند. واقعیت این است که حدود ۷۰ درصد اهل سنت پاکستان پیرو مکتب بریلویه هستند. مکتبی صوفیانه که حبّ اهل بیت (ع) در آن موج می زند و اشتراکات بسیاری با تشیع دارد. برای آشنایی اجمالی با این مکتب که هواداران میلیونی دارد با حجت الاسلام عباس خسروی کارشناس مذاهب اسلامی به گفتگو پرداختیم؛

*به نظر شما چرا مکتب بریلویه مهم است و ما باید به آن بپردازیم؟

بریلویه حدود ۷۰ درصد اهل سنت پاکستان را شامل می شود و به همین خاطر جمعیت زیادی دارند. این گروه در موارد بسیاری از مسائل اعتقادی مثل توسل، زیارت قبور، اکرام امامان معصوم و … اشتراکات زیادی با شیعه دارند

بریلویه حدود ۷۰ درصد اهل سنت پاکستان را شامل می شود و به همین خاطر جمعیت زیادی دارند. این گروه در موارد بسیاری از مسائل اعتقادی مثل توسل، زیارت قبور، اکرام امامان معصوم و … اشتراکات زیادی با شیعه دارند. البته در بعضی از مسائل با آنان افتراقاتی هم داریم ولی اشتراکات ما خیلی بیشتر از اختلافات است.

بریلویه جمعیت تأثیرگذاری در پاکستان است. این جریان همچنین مخالف جدی وهابیت است. آن ها یکی از دشمنان سرسخت وهابیت محسوب می شوند. به همین خاطر عربستان تلاش بسیاری دارد تا بریلوی ها را از دور خارج کند. حتی در پاکستان بعضی از مدارس این ها را تخلیه کرده است. پول زیادی به مخالفین این گروه می دهند تا نگذارند بریلویه رشد کند.

احسان الهی ظهیر یکی از مخالفان بریلویه است. او می گوید بریلویه را امام خمینی به وجود آورد! درحالی که من در ایران ندیدم کسی را که نسبت به بریلویه کار کرده باشد و اصلا بداند که گروهی وجود دارد به نام بریلویه! فقط یک پایان نامه با موضوع عقاید بریلویه دیدم از یک طلبه پاکستانی ساکن ایران.

آقای مصطفی محمدی یکی دیگر از مخالفین بریلویه است که می گوید پس از انقلاب امام خمینی در ایران، رسانه های گروهی ایران از بریلوی ها به عنوان اهل سنت و جماعت یادکردند و به همین خاطر بریلوی ها سعی می کنند این نام را به نام خود مصادره کنند!

در ایران اصلا کسی بریلویه را نمی شناسد. سال قبل یکی از مسئولین کشوری گفت که بریلوی ها سلفی اند! من رفتم و به او گفتم این ها اتفاقا ضدسلفیت هستند و یک صفحه برای او درباره عقاید این گروه نوشتم

این ادعاها در حالی است که در ایران اصلا کسی بریلویه را نمی شناسد. سال قبل یکی از مسئولین کشوری گفت که بریلوی ها سلفی اند! من رفتم و به او گفتم این ها اتفاقا ضدسلفیت هستند و یک صفحه برای او درباره عقاید این گروه نوشتم. می گفت من تا حالا این حرف ها را نشنیدم. این ها نشان می دهد که ما باید برویم به سمت شناخت صحیح بریلویه. این شناخت باعث می شود که ما دشمن مشترکمان را بشناسیم.

احسان الهی ظهیر می گوید احمدرضا خان بریلوی (موسس بریلویه) از یک خانواده شیعه بوده که در ظاهر خود را اهل سنت معرفی می کردند ولی درواقع شیعه بودند! یکی از دلایلی که می آورد این است که اسم خودش و پدر و اجدادش همگی اسامی هستند که شیعیان روی فرزندانشان می گذارند مثل نقی، علی، رضا، کاظم و …

بعد می گوید احمدرضایان عقایدی را در شبه قاره ترویج کرده که قبل از آن رایج نبوده. و تمام این عقاید را از شیعه گرفته! یکی دیگر از استدلالات او این است که احمدرضایان احادیث شیعه را بین اهل سنت ترویج می کرده است.

بریلوی ها در جواب می گویند عقاید ما عقاید اهل سنت حنفی است و اگر شما بخواهید ما را شیعه بدانید باید تمام حنفی های سلف را هم شیعه بدانید.

بریلویه یک فرقه جدید نیست. به احمدرضا خان می گویند مجدد اهل سنت. مجدد یعنی کسی که عقاید گذشتگان را دوباره احیا و به روز می کند. احمدرضایان با شجاعتی که داشت عقایدی که توسط سلفیت کمرنگ شده بود را دوباره پررنگ کرد.

*بریلوی ها به لحاظ فقهی و کلامی چه عقایدی دارند؟

از نظر فقهی حنفی مذهب هستند و احکام خود را طبق نظرات ابوحنیفه انجام می دهند. اما به لحاظ اعتقادی به توسل، تبرک، شفاعت و … معتقدند.

*از نظر کلامی ماتریدی محسوب می شوند؟

تا حدودی ماتریدی هستند. ولی خود احمدرضایان می گوید ما اهل سنت حنفی مذهب هستیم که خیلی دنبال خط کشی های کلامی نیستیم. یکی از علمای بریلوی ایران هم به من می گفت که ما خیلی قائل به تقسیم بندی های ماتریدی، اشعری و … نیستیم.

*گویا وجه اصلی هویت بریلوی ها رویکردهای صوفیانه آن هاست. لطفا در این باره توضیح بدهید.

صوفی های شیعه قائل به طریقت هستند. اما صوفی های بریلوی هم قائل به طریقت هستند و هم شریعت

گرایش ها صوفیانه در اهل سنت با شیعه خیلی فرق دارد. صوفی های شیعه قائل به طریقت هستند. اما صوفی های بریلوی هم قائل به طریقت هستند و هم شریعت. خود احمدرضایان هم در رد بعضی از صوفیان کتاب نوشته است.

*دیوبندی ها هم که خیلی با بریلوی ها ضد هستند، معتقدند که باید طریقت را با شریعت جمع کرد. تفاوت این دو در چیست؟

در میان دیوبندها هم دو گروه وجود دارد. عده ای حیاتی اند و عده ای مماتی. آنهایی که رویکرد مماتی دارند گرایششان به سمت وهابیت زیاد شده است. اما حیاتی ها گرایش صوفیانه دارند و به ما نزدیک تر هستند.

*فرمودید بریلویه با شیعه خیلی اشتراک دارد. این اشتراکات در چه مواردی است؟

بریلوی ها به شدت معتقد و محب اهل بیت (ع) هستند. سال گذشته که برای پیاده روی اربعین به کربلا رفته بودم تعدادی از بریلوی ها را در آنجا دیدم. حتی در میان مدافعان حرم هم از اهل سنت بریلوی داریم.

مثلا بریلوی ها برای امام صادق (ع) مراسم خاصی می گیرند که خیلی هم برایشان مهم است. در این مراسم برای امام صادق (ع) نذر می دهند و حاجات شان را بیان می کنند. در روز عاشورا نذری می دهند و مراسم ختم قرآن دارند. در این مسائل خیلی به شیعه نزدیک هستند.

در بعضی مباحث اعتقادی مانند عصمت تمامی انبیا، علم غیب پیامبران و اولیا، حیات برزخی پیامبر «ص»، سماع موتی و … نیز خیلی به شیعه نزدیک هستند.

*بریلویه در بعضی از اعتقادات به ما نزدیک است. اما روحیات متعصبانه فرقه گرایانه در میان آن ها وجود دارد. لذا دیوبندی ها و حتی شیعه را تکفیر کرده اند. به همین خاطر گفته می شود که فعلا یک اتحاد تاکتیکی با شیعه علیه وهابیت شکل داده اند. نظر شما چیست؟

ما دشمن مشترک داریم. باید تفکرات غلط را اصلاح کنیم و روی اشتراکات تاکید کنیم. بعضی از نگاه های منفی که نسبت به شیعه دارند به خاطر این است که از شیعه شناخت کافی ندارند. همانطور که ما به دلیل عدم شناخت صحیح اهل سنت بعضی اوقات قضاوت های نادرستی نسبت به آنان انجام می دهیم.

باید رفت و آمدها را بیشتر کرد و شناخت ها را واقعی تر کرد. اگر این اتفاق بیفتد خیلی از فرقه گرایی ها تمام خواهد شد.

*مشکلی که بریلوی ها دارند این است که به خاطر رویکرد صوفیانه شان خیلی اهل کار علمی در حوزه دین نیستند و صرفا به مسائل صوفیانه خود مشغول هستند. مثلا در پاکستان جمعیت بریلویها بیشتر از دیوبندی هاست ولی مدارس علمیه دیوبندی ها بیشتر است. این باعث نمی شود که در طول زمان تضعیف شوند، کمااینکه نسبت به ۵۰ سال گذشته تضعیف شده اند؟

الان مقداری به خودشان آمده اند. البته عربستان هم بیکار نبوده و از ابتدا برنامه داشته تا نگذارد این گروه رشد کند. حتی من شنیدم که در بعضی از مدارس بریلوی ها طلبه ها را به زور از مدرسه بیرون کردند.

*به لحاظ علمی ضعیف اند و نمی توانند با رقبا رقابت کنند. چون اساسا علم برایشان مسئله نیست و بیشتر به خودسازی فردی تمایل دارند.

چون گرایش ها صوفیانه داشتند خیلی به مسائل علمی بها نمی دهند. طلبه های شان خیلی اهل مطالعه نیستند. در مقابل وهابیت خیلی کار علمی می کند.

*بریلوی ها با اینکه بیشترین جمعیت را در پاکستان دارند اما به لحاظ تاثیرگذاری سیاسی خیلی تأثیر کمی دارند. به نظر شما دلیل این مسئله چیست؟

این مقداری به خاطر انزوای خود احمدرضایان بوده است. این به کل بریلویه سرایت کرد. البته الان افرادی مثل طاهرالقادری وارد مسائل سیاسی شدند. آن ها سال ۱۳۹۳ علیه دولت پاکستان خروج کردند. البته به خروج مسلحانه اعتقاد ندارند. البته بقیه بریلوی ها به دلیل گرایش ها صوفیانه شان دنبال مسائل سیاسی نیستند.

در قضیه جنگ یمن که قرار بود دولت پاکستان با سعودی در جنگ همراهی کند، بریلوی ها اعتراض کردند و نگذاشتند این اتفاق بیفتد.

*طاهرالقادری با حزب جدیدی که راه اندازی کرده توانسته همه بریلوی ها را زیر چتر خود جمع کند؟

همه را نتوانسته جمع کند. چون اختلافات در پاکستان زیاد است حتی بین خود بریلوی ها. کاش اختلافات تمام شود ولی به نظر من محال است که همه بریلوی ها با هم متحد شوند. متاسفانه کلا فضای پاکستان اینطور است. در بین شیعیان هم چندین گروه متفاوت وجود دارد که با هم تضاد دارند.

البته طاهرالقادری توانسته جمعیت زیادی را جمع کند و در دولت هم نفوذ دارد.

*در پایان اگر نکته ای هست بفرمایید.

با توجه به اشتراکاتی زیادی که بین شیعه و بریلویه وجود دارد باید برای تعمیق وحدت کارهای بسیاری انجام داد

رهبر معظم انقلاب خیلی روی تقریب مذاهب تاکید دارند. به همین خاطر با توجه به اشتراکاتی زیادی که بین شیعه و بریلویه وجود دارد باید برای تعمیق وحدت کارهای بسیاری انجام داد.

باید ارتباطات صمیمانه و گفتگوهای برادرانه را افزایش داد. ما در مناطق بریلوی نشین رفت و آمد داشتیم و صحبت می کردیم و این باعث شد که هم نگاه های منفی ما به آنان تصحیح شد و هم نگاه های آنان به ما تصحیح شد و سوتفاهم ها و ذهنیت های منفی برطرف شد.


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :